فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٥٨ - بطلان وجوب اجزاء

شرح فارسى:

توضيح‌

اگر واجب تعالى مركّب باشد از سه حال خارج نيست:

١- آنكه اجزائش تمام واجب باشند.

٢- آنكه اجزاء تمام ممكن باشند.

٣- بعضى از اجزاء واجب و بعضى ديگر ممكن باشند.

و هر سه احتمال باطل بوده قهرا فرض مركّب نيز باطل مى‌شود.

بطلان وجوب اجزاء

امّا بطلان فرض اوّل به چهار وجه ثابت است:

وجه اوّل: اگر واجب مركّب از اجزاء واجبه باشد لازمه‌اش اين است كه‌

واجب متعدّد بوده و براى آن شريك آورده باشيم و حال آنكه در فصل پيشين گفتيم‌

واحد يعنى بلا شريك.

وجه دوّم: دليل خلف است كه مرحوم مصنّف در متن به آن اشاره فرموده و

حاصل تقرير آن چنين است:

اگر واجب تعالى مركّب باشد از اجزاء واجبه لازمه‌اش عدم وجود واجب‌

مركّب است يعنى آنچه را كه مفروض الوجود دانستيم بايد عدمش را تصدى كنيم و

ملتزم شويم به واجبات متعدّده بسيطه نه يك واجب مرّكب از واجبات:

پس در اين دليل مدّعا اين است كه از تركّب واجب تعالى دو امر لازم‌

مى‌آيد:

١- تعدّد واجبات.

٢- بساطت تمام واجبات.

امّا تعدّد واجبات: زيرا فرض كرديم اجزاء واجب تمام واجب هستند پس‌

به تعداد اجزاء واجب محقّق مى‌شود.

و امّا بسيط بودن آنها: زرا از دو حال خارج نيست: يا اجزاء واجب خود